موضوع بحث درسهايى از نهج البلاغه خطبه اشباح يعنى خطبه نود و يكم بود ، كه پس از بيان اوصاف زمين و دحوالارض حضرت اميرالمؤمنين ( عليه السلام ) به بيان نعمت هاى خداوند پرداختند ; ابتدا در بيان اين نعمت الهى كه خداوند پس از بسط زمين آن را به وسيله كوهها به گونه اى رام فرمود كه قابليّت سكونت بشر بر روى آن را داشته باشد ، و پس از آن هواى اطراف زمين را به گونه اى آماده ساخت كه براى تنفّس انسان و رشد گياهان مناسب و مفيد باشد ، بعد از آن آبها را از چشمه ها بر پهنه دشتها جارى فرمود و زمينهاى بلندى را كه از چشمه ها مشروب نمىشد به وسيله باران سيراب فرمود ، و وقتى كه همه چيز براى زندگى بشر آماده و مناسب شد ، آدم ابوالبشر ( عليه السلام ) را روى زمين آورد و او را پيامبر و هادى بشر قرار داد ، خداوند هيچ گاه مردم را بدون هادى و راهنما رها نكرد و هر قرنى پيامبرى فرستاد تا اين كه نوبت به خاتم پيامبران رسيد ، و به وسيله او نبوّت و تبشير و انذار به پايان رسيد . تا اينجا حضرت امير ( عليه السلام ) به قسمتى از نعمت هاى ظاهرى از قبيل خلقت زمين و آسمان ، رام نمودن زمين ، جريان آب بر سطح زمين و ايجاد اكسيژن در اطراف زمين ، و به قسمت عمده نعمت باطنى از قبيل ارسال رسل و پيامبرانى كه هاديان بشر در طول تاريخ بوده اند اشاره فرموده است ، سپس در اين قسمت از كلام خود نيز پيرامون نعمت هاى ظاهرى خداوند متعال كلمات زيباىِ ديگرى را ايراد فرموده اند كه به شرح آن مىپردازيم . تقسيم ارزاق وسيله اى براى آزمايش « وَقَدَّرَ الاَْرْزاقَ فَكَثَّرَهَا وَقَلَّلَهَا ، وَقَسَّمَهَا عَلَى الضِّيقِ وَالسَّعَةِ فَعَدَلَ فِيهَا لِيَبْتَلِىَ مَنْ اَرَادَ بِمَيْسُورِهَا وَمَعْسُورِهَا ، وَلِيَخْتَبِرَ بِذَلِكَ الشُّكْرَ وَالصَّبْرَ مِنْ غَنِيِّهَا وَفَقِيرِهَا »